Fiangonana mavitrika sy mitombo anaty firahalahiana kristiana

« Hanaraka ny marina amin’ny fitiavana mba hitombo amin’ny zavatra rehetra ho an’Izay Loha dia Kristy » Efesiana 4:15


Fifohazam-panahy

« …Ary izao  famantarana izao no hanaraka izay mino : hamoaka demonia amin’ny Anarako izy ; hiteny amin’ny fiteny tsy mbola hainy izy, handray menarana izy ; ary na dia hisotro zava-mahafaty aza izy dia tsy hampaninona azy izany, hametra-tanana amin’ny marary izy, dia ho sitrana ireny ! « 

 

Ny fifohazana dia sampana iray ao amin’ny Fiangonana, izay miray  tena sy vatana amin’ny fanompoana an’Andriamanitra. Samy manana ny fanomezam-pahasoavany avokoa ny mpino tsirairay avy, ka miara-miasa ireo ho fampandrosoana ny Fanjakan’Andriamanitra.

Betsaka ny manontany (na matahotra koa aza indraindray ) hoe: Inona marina moa ity atao hoe « Ny fifohazana »   

 Fanontaniana manitikitika ny sain’ny maro izany, ary tsy vitsy koa ny te halala sy te ahafantatra izany mba tsy ahatonga azy ireo hisalasala na hiahiahy na koa hanome fitsarana sy fanakianana be fahatany.

I -NY FIAVIANY :
Avy amin’i Jesosy Tompo sy Lohan’ny Fiangonana sady Lehiben’ny Mpiandry ny Asa sy Fampaherezana tanterahan’ny Sampana Fifohazana. Toy izao ny tenin’ny Tompo : « Mandehàna any amin’izao tontolo izao ianareo, ka mitoria ny Filazantsara amin’ny olombelona rehetra. Izay mino sy atao batisa no hovonjena ; fa izay tsy mety mino no hohelohina. Ary izao famantarana izao no hanaraka izay mino : hamoaka demonia amin’ny Anarako izy ; hiteny amin’ny fiteny izay tsy mbola hainy izy ; handray menarana izy ; ary na dia misotro zava-mahafaty aza izy, dia tsy hampaninona azy izany ; hametra-tànana amin’ny marary izy, dia ho sitrana ireny »( Marka 16 :15-18).

II – NY ATAO HOE ASA :
Araka io tenin’i Jesosy Kristy voalaza etsy ambony io, eo amin’ny Fifohazana dia fanafohezana ny hoe « Asa Famoahana Demonia », izany hoe ny fandroahana ny fanahy maloto, ny fanesorana azy avy amin’ny olona, na koa avy amin’ny toerana mety misy azy, ny Asa.
Ny foto-kevi-piorenan’ny Asa dia izay voalazan’ny Soratra Masina manao hoe : « Izao no nisehoan’ny Zanak’Andriamanitra, dia ny handrava ny asan’ny devoly » (I Jaona 3 :8 )  ary «  ankehitriny ny andrianan’izao tontolo izao no horoahina » (Jaona 12 :31 ). Ny andrianan’izao tontolo izao lazain’i Jesosy fa horoahina dia i Satana na ny devoly, ilay menarana ela ( Apok 12 :9 ).
Ny asa dia fanafahana hiala amin’ny fatorana rehetra, fandravana ny asa maizina ary fitaomana ny olona ho amin’ny fibebahana. Jesosy Kristy, Ilay Mpiandry Tsara sady Lehiben’ny mpiandry no nanomboka ny asa fandringanana sy fandresena ny devoly sy ny forongony amin’ny fahefan’ny Anarany (cf.Marka 1 :24-27 ; Lio.4 :41 ;10 :17). Amin’izao vanim-potoana ahavelomantsika izao kosa dia ny Fifohazanano napetraka mba hanohy sy hanatanteraka izany Asan’ny Tompo Jesosy izany.

II – NY ATAO HOE : FAMPAHEREZANA
Ny Fampaherezana dia ilazana ny vavaka ombam-pametrahan-tànana ataon’ny mpiandry amin’ny olona manatona azy. Noho izany raha misy olona mangataka fampaherezana amin’ny mpiandry, dia tsy teny toy ny toriteny no ataon’ny mpiandry fa io endrik’asa voalaza io, izay handrenesana ny Tenin’Andriamanitra rahateo.
Ny antony ilàna azy dia ny fanorenana ny fampihavanana ny olona amin’Andriamanitra sy ny fampiorenana ny finoany ho famonjena azy ary ny fanoloran-tenany ao amin’Andriamanitra sy ho an’ny Tompo.
Misy koa hevitra malalaka ampiasana ny teny hoe : « Fampaherezana » eo amin’ny asan’Andriamanitra ankapobeny toy ny amin’ny fotoam-pivoriana samy hafa, olona midinika, famangiana, dia ny teny ataon’ny mpanompon’  Andriamanitra ho fampiorenan-pinoana, ho fampionona, ho fampirisihana noho ny antony sy ny toe-javatra samy hafa ilàna izany.
Raha fintinina, ny Fampaherezana dia fanorenana ny finoan’ny olona amin’ny alalan’ny vavaka sy fametrahan-tànana ataon’ny mpiandry ho an’ireo olona mila izany.
Tsy afaka na tsy mahay misaraka ny Asa sy ny Fampaherezana. Ny Asa dia fanafahana, ny Fampaherezana dia fanorenana. Tsy maintsy ravàna aloha izay tsy izy, dia ny fanjakan’ny devoly ( II Kor 10 :5), mba hanorenana izay izy, dia ny fanjakan’Andriamanitra ao amin’ny olona ( Lio.17 :21). Manamafy sy manamarina izany ny fahazavan’ny Tenin’Andriamanitra manorina ny asan’ny mpiandry amin’ny fotoana hanokanana azy manao hoe : «  Ary indro Aho manendry anao izao andro anio izao hanam-pahefana amin’ny firenena sy ny fanjakana hanongotra sy hanjera sy handrava sy handrodana ary hanorina sy hamboly » ( Jer 1 :10 ). 
Eo amin’ny Asa sy Fampaherezana ary dia misy mpandray anjara telo :

  • Andriamanitra ao amin’i Jesosy Kristy : Izy no miasa, manome hery sy fahefana amin’ny Asa sy Fampaherezana atao
  • Ny olona izay manatona, manana hetaheta, maniry handray sy hanaraka an’Andriamanitra, maniry handray ny fampaherezan’ny Tompo manoloana ny adi-panahy manjo azy ; ny olona rehetra no antsoina ho amin’izany, kanefa manana ny safidiny malalaka izy fa tsy azo terena hanantona.
  • Ny mpiandry, izay mpiara-miasa sy fitaovam-piasana manatanteraka ny fampaherezana araka ny fanirahan’ny Tompo azy ireo , izay efa voalaza etsy ambony.
    Noho izany, tsy asa notefitefena na nataotao foana tsy akory ny Asa sy Fampaherezana, fa manana ny niaviany, ny antony ilàna azy ary ny foto-piorenany ao amin’ny Fiangonan’i Jesosy Kristy. Asan’Andriamanitra izy, ary Tenin’Andriamanitra no manendry sy manorina azy, tsy misaraka amin’ny Fitoriana ny Filazantsaran’ny Famonjena ary tanterahan’ny mpanompon’Andriamanitra voatokana sy voahosotra amin’ny fanompoana manokana.

  • IV- TANJONA KENDRENA AMIN’NY ASA SY FAMPAHEREZANA  
    Ny hahatonga famonjena amin’ny alalan’ny finoana no tanjona kendrena amin’ny Asa sy Fampaherezana. Ny fikendren’Andriamanitra dia ny hahazoan’ny olona famonjena, izay tsy ho tanteraka raha tsy amin’ny alàlan’ny fandraisany ny Tenin’Andriamanitra amin’ny finoana. Ny fitoriana ny Tenin’Andriamanitra dia asa voalohany sady fototra iorenan’ny asan’ny Mpiandry, ary ny Asa sy Fampaherezana no famantarana fanamarinana izany : « Fa izy ireo kosa dia lasa ka nitori-teny eny tontolo eny, ary ny Tompo niara-niasa taminy ka nanamarina ny teny tamin’ny famantarana izay nomba azy.Amena. »(Marka 16 :20 ).
    Araka ny voalaza etsy ambony dia tsy misaraka amin’ny fitoriana ny Tenin’Andriamanitra ny Asa sy ny Fampaherezana, izany hoe tsy mandeha irery ny fanaovana ny Asa sy Fampaherezana, fa tsy maintsy itoriana hatrany ny Tenin’Andriamanitra sy ny anaran’i Jesosy Kristy, Izay fototra sy vatofehizoro iorenan’ny finoana. Ny Toriteny dia fototra sy fisavana làlana, ary ny Asa sy Fampaherezana dia fampiharana ny teny izay voatory.  Hoy ny Apostoly Paoly hoe : « …ny finoana dia avy amin’ny tori-teny, ary ny tori-teny kosa avy amin’ny tenin’i Kristy…tsy ny tenanay no torinay, fa Kristy Jesosy Tompo » (Rom 10 :17 ; II Kor 4 :5). Noho izany, ny Fifohazana, araka izay nanoren’ny Tompo azy, dia tsy mitory anarana na fototra hafa ho famonjena afa-tsy ny anaran’i Jesosy sy ny finoana Azy irery ihany. Izany no atao hoe : « Fifohazana madio sy salama ary marina » ; fa ny ankoatra izany dia famitahana sy fisandohana avokoa. Toko telo ihany no iorenan’ny Fifohazana sy tsy maintsy imasoany, dia Ny Tenin’Andriamanitra, Ny Vavaka, Ny Finoana.
  • Fehiny : Ny Asa sy Fampaherezana, dia tsy inona fa fiasan’Andriamanitra hanehoany ny heriny ho famonjena, ka hanatanterahany izay nampilazainy ny mpanompony ; antsoina koa hoe « Fiasam-pahasoavana ». Kanefa foana tsy misy heriny ny fiasam-pahasoavana raha tsy iasan’ny Tenin’Andriamanitra mazava ary raha toa ka tsy miteraka sy tsy  mampitombo ary tsy miaro ny finoana. Foana ny Asa sy Fampaherezana raha tsy nitarika finoana sy nampiorina ny finoan’ny olona ka nandraisany marina an’i Jesosy ho Tompo sy Mpamonjiny, eny na dia mety ho afaka tamin’ny vahohon’i satana aza izy na koa sitrana tamin’ny aretiny (Lioka 11 :23-26).
     Ny zava-dehibe amin’Andriamanitra dia ny mpanota vita fihavanana Aminy ka mandray ny famonjena ho fiainana mandrakizay : « Moa sitrako akory va ny fahafatesan’ny ratsy fanahy, hoy Jehovah Tompo, fa tsy ny hialany amin’ny alehany mba ho velona izy ? Fa toy izao no nitiavan’Andriamanitra izao tontolo izao: nomeny ny Zanani-lahy Tokana, mba tsy ho very izay rehetra mino Azy, fa hanana fiainana mandrakizay » ( Ezekiela 18 :23 ; Jaona 3 :16 ). 

.

 Ny Fifohazana dia asan’Andriamanitra amin’ny alalan’ny Fanahy Masina, izay antsoina koa hoe : famangian’ny Fanahy Masina. Ny hevi-dehibe misongadina amin’izany dia ny fanatanterahan’ny Tompo ny teny fikasany efa nampilazainy ireo mpaminany hatry ny ela hoe : «  hitory taona ankasitrahan’i Jehovah…ary rehefa afaka izany, dia handatsaka ny Fanahiko amin’ny nofo rehetra Aho » ( Isaia 61 :2a ; Joela 3 :1a ) ; sy ny teny fikasany nolazain’i Jesosy Kristy nivantana tamin’ny mpianany hoe : « Fa raha tonga ny Fanahin’ny fahamarinana, dia Izy no hitari-dàlana anareo ho amin’ny marina rehetra ; hahazo hery hianareo amin’ny hilatsahan’ny Fanahy Masina aminareo, ary ho vavolombeloko any Jerosalema sy eran’i Jodia sy Samaria ary hatramin’ny faran’ny tany » ( Jaona 16 :13 ; Asa 1 :8 ).
Asa sy vokatry ny Fanahy Masina amin’ny alalan’ny Tenin’Andriamanitra ny Fifohazana. Ny antom-pisiany, araka izay nanendren’ny Tompo azy, dia tsy misy afa-tsy ny fanambarana sy ny fanantanterahana ny Tenin’Andriamanitra, na izay voalazan’ny Soratra Masina irery ihany, amin’ny alalan’ny fitorian-teny sy ireo asam-pamantarana momba azy ( jereo Marka 16 :20 ), ilazàna fa tsy maty n amatory na azo atao toy ny anganoangano sanatria ny Tenin’Andriamanitra fa «  velona sy mahery » mandrakariva   ( Heb 12 :4 ).

NY ATAO HOE : FIFOHAZANA
Ny fahatsiarovan-tenan’ny Fiangonana na ny olona, mibebaka sy manavao indray ny fanoloran-tenany ka mandray ny fanavaozam-panahy no antsoina hoe FIFOHAZANA ;

NY TANTARAN’NY FIFOHAZANA MALAGASY
Mifanindran-dàlana mandrakariva ny tantaran’ny Fifohazana sy ny tantaran’ny Fiangonana. Miara-manaiky ny mpandinika maro fa ny Fiangonana no nanao ny asa fitoriana ny Filazantsara tamin’ny tany mbola tao anatin’ny haizina. Kanefa nisy ny fotoana izay nahavariana ny fiangonana ka nanjary toa tsy niraika firy tamin’ny fanaitairana sy famelombelomana ny  aim-panahin’ny tao anatiny ; ary indraindray aza toa mivaona amin’ny asa niantsoan’ny Tompo sy Lohan’ny Fiangonana azy ny nataony.Ny mpifoha no nanaitra ny Fiangonana hiala tamin’ny torimasom-panahiny ka namerina azy amin’ny làlana marina indray. Matetika anefa misy fifandonana hatrany izany teo anivon’ny Fiangonana satria misy tezitra ny olona satria mihevi-tena ho manana ny marina izy, fa ireto olona milaza ho tena nifoha no olona taitaitra foana. Tamin’ny toe-draharaha toy izany dia nisy noroahina sy naongana hiala teo amin’ny Fiangonana ; misy koa anefa ny olona sasany tsy mahatsiaro-tena ho ampiasan’ny devoly ka nanakorontana sy namaky vitrana ny Fiangonana.
Ny Fiangonana kristiana manerana ny tany dia samy manana ny tantaran’ny Fifohazam-panahy avokoa ; ny Fiangonana kristiana tany Angleterre no azo lazaina ho nipoiran’ny Fifohazam-panahy voalohany raha ny taty Eoropa no resahina( taon-jato faha 16)  , ary kalaza tamin’ny toritem-pifohazana, ohatra ry John WESLEY, George FOX, WHITEFIELD .
Raha ny teo amin’ny sehatry ny fifohazam-panahy malagasy kosa no resahana, dia misy ny foto-piorenana sy loharano nipoirana ary tantara nolovàna sy mbola ivelomany mandraka ankehitriny. Tsy zavatra tongatonga ho azy, na raharaha vao handrakandramana sy  hamboamboarina, na ezaka fifaninana, na indrindra vokatry ny fientanan’ny finiavan’olombelona sy ny asa fandrafetana nataony, tsy zavatra natao « peta-toko », araka ny fomba fitenin’ny sasany azy, akory ny Fifohazana, fa efa dimy ambinifolo amby zato taona (115 ans) no nisiany , ary tao Soatanana, faritanin’i Fianarantsoa no nanombohany tamin’ny taona 1894.  Araka izany dia asa matotra sy masaka ary voazaha toetra hatramin’ny ela, ka mendrika ny itokisana sy iorenana, ary tsy mitsahatra mitohy sy mitombo ary mitatra, araka ny tenin’ny Tompo manao hoe : « Ny Raiko miasa mandraka ankehitriny, ary Izaho koa miasa » ( Jaona 5 :17 ).
Araka izay efa voalaza etsy ambony, dia tsy mitovy fihevitra sy tsy mitovy fijery avokoa na ny mpitarika ao amin’ny fiangonana, na ny kristiana raha ny mikasika ny Fifohazana no resahina. Nisy ary misy mandrakariva ny fanoherana azy, tahaka ny nanoherana sy nanenjehana ary nandraran’ny Synedriona sy ny mpisoronabe ny mpianatry ny Tompo fahiny. Misaotra an’Andriamanitra mandrakariva anefa fa ny Soratra Masina dia manolo-pahendrena ny olona manoloana ny toe-javatra tahaka izany : « Mandefera amin’ireo olona ireo, ka avelao ihany izy ; fa raha avy amin’ny olona izao saina na asa izao, dia ho foana ; fa raha avy amin’Andriamanitra kosa izao, dia tsy azonareo foanana, sao dia miseho ho mpiady amin’Andriamanitra ianareo » (Asa 5 :38-39).

Hoy Paoly hoe : « Raha ravana ny tranolaintsika ety an-tany, dia manana izay voarafitr’Andriamanitra isika, dia trano tsy nataon-tànana izay maharitra mandrakizay an-danitra » ( II Kor 5 :1 ). Tsy asa nataon-tànan’olombelona na sain’olombelona ny Fifohazana, fa tena asan’Andriamanitra mivantana, fanomezany sarobidy, mba hahatanteraka ny baiko miendrika teny fikasana nomeny manao hoe : « halalaho ny itoeran’ny lainao, ary aoka hohenjanina ny ambaidainao, ka aza avela hisy hiketrona ; halavao ny kofehinao. Fa hitatra any amin’ny ankavanana sy any amin’ny ankavia ianao, ary ny taranakao hahazo ny jentilisa… » ( Isaia 54 :2-3 ).Mazava araka izany fa ho amin’ny asa fanitarana ny ambaindain’ny fanjakan’Andriamanitra no niantsoany sy mbola iantsoany ny mpiandry. Fa nahoana no mpiandry ? hoy ny fanontanina. Tsotra ny valiny : ny mpiandry dia tsy inona fa olona nofohazin’ny Fanahy Masina, nandray ny famonjena sy ny fanjakan’Andriamanitra ( nandray Fifohazana na fanavaozam-panahy), ary irahiny koa mba hitory sy hizara izany, araka ny Tenin’ny Tompo manao hoe : « Efa nahazo maimaim-poana ianareo, koa manomeza maimaim-poana » ( Matio 10 :8b ).Raha ny fizotry ny tantara no arahina, dia nisy ny nantsoina tamin’ny ora voalohan’ny fiandohan’ny asan’ny Fifohazana, misy kosa ny nofohazina taty aoriana ela, kanefa ny fototra nanorenan’Andriamanitra dia tsy miova ary miantoka ny fivelarany mandraka ankehitriny.
Ho an’Andriamanitra Ray, Zanaka,ary Fanahy Masina irery ihany ny voninahitra mandrakizay.

Boky Loharano nakana  ny ventin-kevitr’ity fampianarana ity :       FIFOHAZANA TOBILEHIBE ANKARAMALAZA/FOTO-PAMPIANARANA MOMBA NY      ASAN’NY MPIANDRY : NY FIFOHAZANA, NY TOBY, NY MPIANDRY, NY ASA SY FAMPAHEREZANA (Edisiona faharoa 1997 – FLM),

MPIANDRY (BOKY LESONA TAONA II – SEFALA FJKM)